İkisi ayrı tarihlerdir ve hangisinin yazılacağını gıdanın türü belirler: mikrobiyolojik açıdan kolay bozulabilen gıdalarda son tüketim tarihi, diğer gıdalarda tavsiye edilen tüketim tarihi yazılır. Bir etikette ikisinden biri bulunur.
Tanım: mevzuat ne diyor?
Etiketleme Yönetmeliği iki tarihi ayrı ayrı tanımlar (madde 4). Tavsiye edilen tüketim tarihi: uygun şekilde muhafaza edildiğinde, gıdanın kendine has özelliklerini koruduğu süreyi gösteren tarih. Son tüketim tarihi: mikrobiyolojik açıdan kolay bozulabilen gıdaların tüketilebileceği son tarih.
Hangisinin kullanılacağı madde 27’de yazılıdır: kolay bozulabilen gıdalarda son tüketim tarihi, diğer gıdalarda tavsiye edilen tüketim tarihi belirtilir. Aynı maddeye göre son tüketim tarihi geçmiş gıdalar, 5996 sayılı Kanun bakımından güvenilir olmayan gıda kabul edilir.
Yönetmelik bu hükmü yalnız son tüketim tarihi için kurar; tavsiye edilen tüketim tarihi için aynı cümle yoktur. İki tarih arasındaki hukuki fark budur.
İki tarih de aynı zorunlu bilginin iki biçimidir: Yönetmelik’in zorunlu bilgiler listesinde bu satır “tavsiye edilen tüketim tarihi veya son tüketim tarihi” diye geçer (madde 9). Yani her hazır ambalajlı gıdada ikisinden biri bulunur; hangisinin bulunacağı üreticinin tercihine değil, gıdanın kolay bozulabilir olup olmadığına bağlıdır.
Tarihle birlikte okunan ikinci bilgi muhafaza koşuludur. Gıda özel muhafaza ya da kullanım koşulu gerektiriyorsa bu koşul etikette belirtilir (madde 28). Tavsiye edilen tüketim tarihinin tanımı da bu koşula bağlanmıştır.
Etikette nasıl ayırt edilir?
- Tarihin yazım biçimini Yönetmelik bir ekinde belirler (madde 27, ikinci fıkra). Bu yazı için o ek okunamadı; tarihin önüne yazılan ifadeleri buradan aktarmıyoruz.
- Tavsiye edilen tüketim tarihinin tanımı muhafaza koşuluna bağlıdır: “uygun şekilde muhafaza edildiğinde”. Bu yüzden tarih, etiketteki muhafaza koşuluyla birlikte okunur.
Gerçek bir ürün sayfasından örnek
Ürün sayfalarımızda bu iki tarihten hiçbiri yazmaz; 88 ürün sayfasının hiçbirinde tarih bilgisi geçmiyor, çünkü tarih kutuya partiye göre basılır. Sayfada görülebilen üçüncü bir süre bilgisi vardır. Enterogermina Probiyotik 8 ml Damla ürün sayfasında şu cümle yer alır: “Açıldıktan sonra 4 hafta içinde tüketiniz.”
Bu, iki tarihten ayrı bir bilgidir: Yönetmelik, gerektiğinde ambalaj açıldıktan sonrası için muhafaza koşullarının ve tüketim için zaman sınırının belirtilmesini ister (madde 28). Bu süre açılmış ambalaj içindir.
Kaynak: ceptecza.com, Enterogermina Probiyotik 8 ml Damla ürün sayfası, 5 Ekim 2026’da okundu.
Sık karıştırılanlar
- Günlük dilde ikisine de “son kullanma tarihi” denir; Yönetmelik’te bu adla bir tarih yoktur. Yönetmelik’teki adlar “son tüketim tarihi” ve “tavsiye edilen tüketim tarihi”dir.
- İki tanımın dili farklıdır: son tüketim tarihinin tanımında “tüketilebileceği son tarih” sözü geçer; tavsiye edilen tüketim tarihinin tanımı ise gıdanın kendine has özelliklerini taşıdığı süreden söz eder.
- Üretim tarihi bu iki tarihten biri değildir; zorunlu bilgiler listesinde (madde 9) yer alan, tüketim tarihidir.
- Açıldıktan sonraki süre ayrı bir bilgidir; Yönetmelik onu tarihten ayrı bir maddede (madde 28) düzenlemiştir.
- Tarih ile parti numarası ayrı bilgilerdir: tarih madde 27’de, parti işareti ya da numarası madde 11’de yer alır.
- Tarih, etiketteki zorunlu bilgilerdendir: kolayca görülebilecek, açıkça okunabilecek ve silinmeyecek biçimde yazılır (madde 16).
İlgili ürünler
Etiket Okuma serisinden
- Sonraki yazı: CeptEcza’da kargo, iade ve değişim nasıl işler?
- İlgili yazı: Son kullanma tarihi ve parti numarası etikette nerede yazar?
Takviye edici gıdalar normal beslenmenin yerine geçemez.